Anayasa mahkemesine bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriteri olarak : kişi bakımından yetki
| dc.contributor.author | Pembeci, Nil | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-04T08:59:12Z | |
| dc.date.available | 2026-02-04T08:59:12Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | TAÜ, Hukuk Fakültesi, Kamu Hukuku Bölümü | |
| dc.description.abstract | It is a common tendency to equate the criterion of ratione personae jurisdiction in individual applications with the concept of victim status. However, ratione personae jurisdiction requires a multilayered assessment that includes not only victim status but also locus standi and the public authority against which the application is directed. In this study, the Constitutional Court’s approach to the criterion of ratione personae jurisdiction is examined through a doctrinal and case law analysis within the framework of existing legal regulations and the criticisms directed at their implementation. In this context, certain groups of natural persons whose capacity to apply is debatable have been addressed, and the capacity of legal entities to apply has been examined. Accordingly, the systematic exclusion of public law legal entities from the access of individual application mechanism and the limitation imposed on private law legal entities to lodge an application only in respect of rights pertaining to their own legal personality, thereby preventing associations, foundations, and trade unions from submitting applications on behalf of their members or in the public interest, are discussed in detail. Additionally, in this context, criticism has been raised against the Court’s practice whereby the capacity to bring proceedings of private legal entities is assessed by subjecting them to a kind of “public-connection test”. Finally, considering the growing importance of inter court dialogue in human rights adjudication, the study provides a general overview of how the European, Inter-American, and African human rights courts approach the ratione personae criterion, thereby aiming to reassess the problematic aspects of the Constitutional Court’s approach to this criterion in light of the diverse approaches adopted by regional human rights courts. | |
| dc.description.abstract | Bireysel başvuruda kişi bakımından yetki kriterinin mağdurluk statüsü ile özdeşleştirilmesi yaygın bir eğilimdir. Oysa kişi bakımından yetki, yalnızca mağdurluk statüsünü değil; başvuru ehliyetini ve başvurunun yöneldiği kamu otoritesini de kapsayan çok katmanlı bir değerlendirmeyi gerektirir. Bu çalışmada, Anayasa Mahkemesinin kişi bakımından yetki kriterine yaklaşımı, mevcut yasal düzenleme ve uygulamaya getirilen eleştiriler çerçevesinde, öğreti ve içtihat analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu kapsamda, başvuru ehliyeti tartışmalı bazı gerçek kişi gruplarına değinilmiş ve tüzel kişilerin başvuru ehliyetleri ele alınmıştır. Bu çerçevede, kamu hukuku tüzel kişilerinin bireysel başvuru imkânından kategorik olarak dışlanması; özel hukuk tüzel kişilerinin ise yalnızca kendi tüzel kişiliklerini ilgilendiren haklar bakımından başvuru yapabilmeleri ve bunun bir sonucu olarak dernek, vakıf, sendika gibi kamu yararına veya üyelerinin menfaatine faaliyet gösteren kuruluşların üyeleri adına başvuru yapamaması sorunları ele alınmıştır. Ayrıca, özel hukuk tüzel kişilerinin başvuru ehliyeti değerlendirilirken, Mahkeme pratiğinde gelişen ve bu kişileri adeta “kamuyla bağlantı testine” tabi tutan uygulamaya yönelik eleştirilere de bu bağlamda yer verilmiştir. Çalışmada son olarak, insan hakları yargısında giderek önem kazanan mahkemeler arası diyalog anlayışından hareketle İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi, Amerikalılararası İnsan Hakları Mahkemesi ve Afrika İnsan ve Halkların Hakları Mahkemesinin kişi bakımından yetki kriterine yaklaşımlarına ilişkin genel bir çerçeve sunulmuş ve böylelikle Anayasa Mahkemesinin kişi bakımından yetki kriterine yaklaşımındaki sorunlu yönlerin, bölgesel mahkemelerin farklı yaklaşımları doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. | |
| dc.identifier.citation | Pembeci, N. (2025). Anayasa mahkemesine bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriteri olarak : kişi bakımından yetki. Türk-Alman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12846/2119 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Türk-Alman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Individual application | |
| dc.subject | admissibility | |
| dc.subject | ratione personae jurisdiction | |
| dc.subject | Constitutional Court | |
| dc.subject | European Court of Human Rights | |
| dc.subject | Inter-American Court of Human Rights | |
| dc.subject | African Court on Human and Peoples’ Rights | |
| dc.subject | Bireysel başvuru | |
| dc.subject | kabul edilebilirlik | |
| dc.subject | kişi bakımından yetki | |
| dc.subject | Anayasa Mahkemesi | |
| dc.subject | İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi | |
| dc.subject | Amerikalılararası İnsan Hakları Mahkemesi | |
| dc.subject | Afrika İnsan ve Halkların Hakları Mahkemesi | |
| dc.title | Anayasa mahkemesine bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriteri olarak : kişi bakımından yetki | |
| dc.type | Master Thesis |
