“Cin” ama çarpmıyor: Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın c-563/24 sayılı “virgin cin” kararı uyarınca alkolsüz içki isimlendirmelerine yaklaşımı

Gerek ülkemizde gerekse Avrupa Birliği’nde (AB) içki tüketiminin yaygınlaşması, alkol kaynaklı sağlık sorunlarının da artmasına sebep olmaktadır (World Health Organization, 2024). Alkollü içecek tüketiminin, bireysel olarak içen kişilerin sağlığı üzerindeki etkisini aşarak, örneğin alkollü araç kullanımına yol açması, kişiler arası şiddet olaylarını arttırması, fetal alkol spektrum bozukluğu olan çocukların doğma ihtimalinin çoğalması benzeri halk sağlığı ve/veya sosyal yaşamı da etkileyen daha geniş sonuçlarının bulunması, bu konunun kamusal alanda daha yoğun tartışılmasına yol açmaktadır (Ayrıca, farklı değerlendirmeler için bkz. Ağralı Gündoğmuş & Turhan, 2024; Onat, ve diğerleri, 2009; Kelly-Weeder, Phillips, & Rounseville, 2011) (Türkiye Psikiyatri Derneği Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları Çalışma Birimi). Öte yandan, ekonomik olarak önemli bir sektör olan alkollü içkiler sektörünün, kamu sağlığını tehdit etme potansiyeli göz önüne alındığında, bu sektörün etkin şekilde düzenlenmesi ve denetlenmesi gerekmektedir. Aynı zamanda kültürel bir unsur olarak içki tüketimi alışkanlığı da “yasaklanmadan” kontrol edilmelidir (Global status report on alcohol and health and treatment of substance use disorders, 2024). Yine ülkemizde, alkol kullanımıyla bağlantılı olarak, son yıllarda artan sahte içki tüketimi nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının ciddi ölçüde arttığı gözlenmektedir (T.C. İstanbul Valiliği, 2025). Bu üzücü durum, alkollü içki piyasasının denetlenmesinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.